Gwneud cais am drwydded i reoli rhywogaeth estron oresgynnol o bryder arbennig sydd wedi lledaenu'n eang

Rheoli rhywogaethau estron goresgynnol

Os ydych yn rheoli rhywogaeth estron oresgynnol sydd wedi lledaenu’n eang, mae'n bosibl y bydd angen trwydded arnoch i gynnal rhai gweithgareddau.

Mae Gorchymyn Rhywogaethau Estron Goresgynnol (Gorfodi a Thrwyddedu) 2019 yn ei gwneud yn drosedd i wneud unrhyw rai o'r canlynol gydag anifeiliaid neu blanhigion a restrir fel rhywogaethau estron goresgynnol sy'n destun pryder arbennig o dan reoliadau'r UE:

mewnforio
cadw
bridio
cludo (ac eithrio cludiant i gyfleusterau yng nghyd-destun dileu)
defnyddio neu gyfnewid
gosod ar y farchnad
tyfu, meithrin neu ganiatáu i atgenhedlu
rhyddhau i'r amgylchedd

Gallwch gael trwydded mesur rheoli gennym ni i gynnal rhai gweithgareddau at ddibenion gwaredu, rheoli neu gyfyngu ar boblogaeth rhywogaethau sydd wedi'u gwasgaru'n eang sy’n destun pryder arbennig.

Er enghraifft, mae'n bosibl y byddwn yn dyfarnu trwydded i awdurdodi tyfu planhigion rhestredig yn yr amgylchedd fel rhan o astudiaeth wedi'i monitro a'i rheoli sy'n ceisio penderfynu'r dulliau gorau o reoli’r rhywogaeth honno fel rhan o fesur rheoli.

Yn ogystal â hynny, mae'n bosibl y cewch drwydded am gadw a chludo rhywogaethau planhigion sydd wedi lledaenu’n eang, at ddibenion addysg gyhoeddus.

Mae canllawiau ar y ddeddfwriaeth ynghylch anifeiliaid sy’n destun pryder arbennig ar gael ar wefan Gov.uk.

Mae canllawiau ar y ddeddfwriaeth ynghylch planhigion sy’n destun pryder arbennig ar gael ar wefan Gov.uk.

Rhywogaethau sydd wedi'u lledaenu'n eang

O blith y 66 o rywogaethau a nodwyd eu bod yn destun pryder, dynodir y 14 o rywogaethau canlynol yn rhywogaethau sydd wedi'u lledaenu'n eang yng Nghymru:

Planhigion

Ffugalaw Nuttall (Elodea nuttallii)
Rhiwbob Chile (Gunnera tinctoria)
Efwr enfawr (Heracleum mantegazzianum)
Dail-ceiniog arnofiol (Hydrocotyle ranunculoides)
Jac y neidiwr (Impatiens glandulifera)
Ffugalaw crych (Lagarosiphon major)
Pidyn-y-gog Americanaidd (Lysichiton americanus)
Pluen parot (Myriophyllum aquaticum)

Anifeiliaid

Gwydd yr Aifft (Alopochen aegyptiacus)
Cranc manegog Tsieina (Eriocheir sinensis)
Carw mwntjac (Muntiacus reevesi)
Cimwch afon arwyddol (Pacifastacus leniusculus)
Gwiwer lwyd (Sciurus carolinensis)
Holl isrywogaethau (Trachemys scripta) math o derapin

Mae’r rhestr o rywogaethau o anifeiliaid a phlanhigion sy’n destun pryder arbennig ar gael ar wefan Gov.uk.

Mesurau rheoli cyffredinol

Ni fydd angen trwydded o dan Orchymyn Rhywogaethau Estron Goresgynnol (Gorfodi a Thrwyddedu) 2019 ar gyfer camau rheoli nad ydynt yn cynnwys gweithgareddau cyfyngedig.

Er enghraifft:

camau uniongyrchol i gael gwared ar rywogaethau sydd wedi lledaenu'n eang o'r amgylchedd e.e. gwaith wedi’i dargedu i gael gwared ar Jac y Neidiwr (Impatiens glandulifera) i helpu i atal lledaeniad pellach o fewn dalgylch.
cludo rhywogaeth o bryder arbennig i gyfleusterau yng nghyd-destun dileu.

Dylai unrhyw gamau rheoli ddilyn arferion gorau a chanllawiau bioddiogelwch (dolenni Saesneg yn unig).

Noder y gallai deddfwriaeth arall, fel deddfwriaeth ar gyfer gwastraff, fod yn berthnasol yn dibynnu ar y gweithgaredd.

Gweler canllawiau GOV.UK ar y rheolau ar gyfer anifeiliaid o bryder arbennig (Saesneg yn unig).

Gweler canllawiau GOV.UK ar y rheolau ar gyfer planhigion o bryder arbennig (Saesneg yn unig).

Trwyddedau ar gyfer cimwch afon arwyddol

Rhaid cael awdurdodiadau trapio ar gyfer cimychiaid afon arwyddol gan CNC cyn y gellir rhoi trwydded mesur rheoli ar gyfer gweithgareddau cyfyngedig. Ystyrir awdurdodiad at ddibenion cadwraeth, gwyddonol, neu reoli pysgodfeydd.

Gweler tudalen we Pysgota â Rhwydi a Thrapiau CNC i weld sut i wneud cais am awdurdodiad trapio ar gyfer cimychiaid afon arwyddol.

Rhyddhau

Ni ddyfernir unrhyw drwyddedau sy'n caniatáu rhyddhau anifeiliaid rhestredig a gedwir at ddibenion adfer. Rhaid cymryd pob rhagofal er mwyn cadw'r anifeiliaid yn ddiogel a'u hatal rhag bridio neu ddianc i'r gwyllt. Byddwn ond yn ystyried ceisiadau newydd i ryddhau rhywogaethau rhestredig mewn amgylchiadau eithriadol.