Cwcis ar ein gwefan

Mae gwefan Cyfoeth Naturiol Cymru yn defnyddio cwcis. Drwy ddal ati i bori neu drwy glicio, “Parhau” byddwch yn cytuno i storio cwcis parti cyntaf a thrydydd partïon ar eich dyfais i wella’r broses o lywio’r safle, dadansoddi’r defnydd o’r safle, a chynorthwyo yn ein hymdrechion marchnata. Polisi cwcis.

Gwastraff a thipio anghyfreithlon

Ydych chi’n chwilio am adnoddau i egluro effaith a chanlyniadau gollwng sbwriel a thipio anghyfreithlon?

Tipio anghyfreithlon

Does dim angen i chi chwilio ymhellach! Ar y dudalen hon, fe welwch gynllun sesiwn trosfwaol ynghyd â chynlluniau gweithgaredd cysylltiedig ar gyfer CA2 a CA3 sy'n cwmpasu popeth o ddeall effeithiau gollwng sbwriel a thipio anghyfreithlon i ymchwilio ymarferol i ddigwyddiad dychmygol, lleol o dipio anghyfreithlon.

Mae cysylltiadau cwricwlaidd wedi'u cynnwys yn y dogfennau a bydd yr holl weithgareddau yn eich helpu i gyflenwi yn erbyn y Fframwaith Llythrennedd a Rhifedd Cenedlaethol (LNF).

Nod y cynllun sesiwn hwn yw codi ymwybyddiaeth o'r effaith y gall gollwng sbwriel a thipio anghyfreithlon ei chael ar yr amgylchedd, cymunedau a'r economi. 

Gwastraff a thipio anghyfreithlon (cynllun sesiwn) 

Gallwch ddewis a dethol o blith y gweithgareddau canlynol er mwyn tynnu sylw at effeithiau gollwng sbwriel a thipio anghyfreithlon ac archwilio beth y gall dysgwyr ei wneud ynglŷn â hyn. 

Gwastraff a gollwung sbwriel

Gweithgaredd paru cardiau sy'n cyflwyno termau sy'n gysylltiedig â gollwng sbwriel a thipio anghyfreithlon y gellid ei ddefnyddio trwy gydol y sesiwn.

Gêm rhestr termau gwastraff a gollwng sbwriel (cynllun gweithgaredd)
Gêm rhestr termau (cardiau adnodd) 

Dal Tipiwr anghyfreithlon 

Mae’r gweithgaredd yma yn annog trafodaeth am pam fod pobl yn tipio’n anghyfreithlon, pa broblemau mae hyn yn eu hachosi, sut mae hyn yn gwneud iddyn nhw deimlo a beth y gallan nhw ei wneud yn ei gylch.  Daw dysgwyr yn dditectifs, gan ymchwilio i ddigwyddiad o dipio anghyfreithlon yn lleol.

Dal tipiwr anghyfreithlon (cynllun gweithgaredd)
Recordiad sain o adroddiad (adnodd sain) 
Llythyr tystiolaeth
Taflen adroddiad: Digwyddiad
Taflen adroddiad: Tystiolaeth

Ar ôl cwblhau'r Gweithgaredd Dal Tipiwr Anghyfreithlon bydd Taclo Tipio Cymru yn cyflwyno tystysgrif pan wneir cais amdani i helpu cefnogi eich Gwobr Eco-Ysgolion y Faner Werdd. Defnyddiwch #wythnosgwastraff ar gyfryngau cymdeithasol, os gwelwch yn dda.

Ysbwriel parhaol 

Bydd y dysgwyr yn gweithio fel tîm er mwyn gosod eitemau yn nhrefn yr amser y byddai'n cymryd i’r eitem ymddatod yn y môr. Fel rhan o'r gweithgaredd hwn, byddant yn ystyried yr effaith y gall sbwriel ei chael ar yr amgylchedd. 

Sbwriel ar y tir (cardiau adnodd)
Sbwriel yn y môr (cardiau adnodd)
Llinell amser gwastraff (tabl)

3C sbwriela a thipio anghyfreithlon 

Y 3 C o ran sbwriel a thipio anghyfreithlon (cynllun gweithgaredd)
Y 3 C  (taflen wybodaeth)
Y 3 C (cardiau adnodd)

Gweithgaredd lle mae dysgwyr yn archwilio achosion a chanlyniadau sbwriel a thipio anghyfreithlon a sut y gellir eu herio.

Lloffion papur newydd 

Bydd y dysgwyr yn creu eu hadroddiad newyddion eu hunain ar gyfer y teledu ar bennawd papur newydd penodol sy'n gysylltiedig â digwyddiad tipio anghyfreithlon.

Lloffion papur newydd (cynllun gweithgaredd)

Croesi'r crwbanod 

Gêm lle mae dysgwyr (crwbanod) yn ceisio croesi cefnfor gan osgoi gwastraff plastig peryglus.

Croesi'r crwbanod
(cynllun gweithgaredd)

A wyddoch chi?  

Mae'r gweithgaredd hwn yn tynnu sylw at faint o wastraff sy’n cael ei gynhyrchu gennym a beth rydym ni’n ei wneud ag ef. Gofynnir cwestiynau â 3 ateb posibl i’r dysgwyr a rhaid iddyn nhw benderfynu p’un sy'n gywir.

A wyddoch chi? (cynllun gweithgaredd)

Rôl CNC

Rydym yn cefnogi'r rhaglen Taclo Tipio Cymru sy’n cefnogi nod strategol Llywodraeth Cymru o gael Cymru sydd "yn rhydd rhag y niwed cymdeithasol, economaidd ac amgylcheddol annerbyniol a achosir gan dipio anghyfreithlon".

Gellir canfod rhagor o wybodaeth ar dipio anghyfreithlon gan gynnwys sut i roi gwybod am ddigwyddiad ar eu gwefan Taclo Tipio Cymru

Adduned  Cyfoeth Naturiol Cymru i Bartneriaeth Moroedd Glân Cymru ac Ymgyrch Moroedd Glân y Cenhedloedd Unedig yw sicrhau ein bod yn cyflawni ein hymrwymiadau i fynd i’r afael â her sbwriel morol ym moroedd Cymru. 

Rydym hefyd yn ymrwymedig drwy fenter yr Uwchgynhadledd Moroedd i gynnal gweithgareddau fel annog ein staff a’n rhanddeiliaid i leihau eu defnydd o blastig.

Cysylltwch â ni 

Rydym yn croesawu unrhyw adborth am yr adnoddau hyn, p'un ai a oedden nhw’nddefnyddiol a beth yr hoffech chi ei weld yn y dyfodol. Cysylltwch â ni, os gwelwchyn yn dda yn: 
addysg@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk

Oes rhywbeth o’i le gyda’r dudalen hon? Rhowch eich adborth.