Cyngor Tywydd Sych ar gyfer Amaethyddiaeth

Dyfrhau drwy chwistrellu

I amddiffyn yr amgylchedd, gallwn leihau neu atal dyfrhau trwy chwistrellu o dan adran 57 Deddf Adnoddau Dŵr 1991. Mae'r adran hon yn egluro mwy ynglŷn â'r cyfyngiad. Mae nodyn briffio allanol ar gael.

Mae hyn yn golygu ein bod yn gallu cyflwyno hysbysiad i ddeiliaid trwyddedau tynnu dŵr ar gyfer dyfrhau trwy chwistrellu, yn lleihau faint o ddŵr y gellir ei dynnu, neu’n atal tynnu dŵr yn gyfan gwbl, am y cyfnod a nodir yn yr hysbysiad. Pan fydd mwy nag un unigolyn yn meddu ar drwydded ar gyfer tynnu dŵr at ddibenion dyfrhau trwy chwistrellu o'r un ffynhonnell gyflenwi, rhaid inni drin pob un yn yr un ffordd.

Byddwn bob amser yn ystyried mai'r cyfyngiadau hyn yw'r opsiwn olaf ar gyfer cyfyngu'r sector hwn, a byddwn yn gweithio gyda thynwyr dŵr (nid rhai sy'n dyfrhau trwy chwistrellu yn unig) i archwilio manteision cyfyngiadau gwirfoddol i osgoi neu ohirio’r angen i ddefnyddio cyfyngiadau adran 57. Os yw eich trwydded yn cynnwys amodau ‘llif annibynnol’, yna mae'n debyg y byddai'r rhain ar waith cyn inni gyflwyno cyfyngiad adran 57.

Ni chawn gyflwyno hysbysiad yn cyfyngu tynnu dŵr o ddŵr daear at ddibenion dyfrhau trwy chwistrellu oni bai ei bod yn debygol y bydd y tynnu dŵr yn cael effaith ar lif, lefel neu gyfaint dyfroedd mewnol cyfagos megis afon neu nant.

A fyddai’n effeithio ar bawb sy’n dyfrhau?

Na fyddai, byddai'r tynwyr dŵr canlynol ymhlith y rhai sy'n cael eu heithrio:

  • echdyniadau oedd wedi’u heithrio’n flaenorol sydd o fewn cyfnod gwneud cais am drwydded ar hyn o bryd e.e. dyfrhau diferol
  • y rhai sy'n dyfrhau gan ddefnyddio dŵr a gasglwyd mewn cronfeydd storio dros y gaeaf
  • y rhai sy'n defnyddio dŵr i ddyfrhau planhigion sy'n cael eu tyfu mewn potiau nad ydynt yn gallu cael lleithder o'r pridd
  • y rhai sy'n dyfrhau cnydau wedi'u gorchuddio (mewn tai gwydr neu dwnelau polythen)

Os yw eich trwydded yn caniatáu i chi ddyfrhau trwy chwistrellu a defnyddio dŵr at ddiben arall, megis golchi llysiau, byddai’r cyfyngiad adran 57 ond yn berthnasol i'ch gwaith tynnu dŵr at ddibenion dyfrhau trwy chwistrellu.

Gellir dod o hyd i ragor o wybodaeth am eithriadau ar http://www.legislation.gov.uk/cy/uksi/1992/1096/made

Ein cyngor i ffermwyr yn ystod tywydd sych

Mae sychder amaethyddol yn digwydd pan nad oes digon o law a lleithder mewn priddoedd sy'n hanfodol i dyfiant cnydau a rhai gweithgareddau ffermio h.y. mae llai o ddŵr ar gael ar gyfer da byw.  Mae'r amodau hyn yn aml yn cyd-ddigwydd â sefyllfa sychder amgylcheddol ond fel arfer cyn yr effeithir ar gyflenwadau dŵr cyhoeddus.

Gall cyfnod hir o ychydig iawn o law gael effaith ddifrifol ar amaethyddiaeth trwy fethiant cnydau, llai o gnwd a llai o laswellt yn tyfu ar gyfer pori (maint a/neu ansawdd), tarfu ar fynediad i ddŵr yfed ar gyfer da byw a mwy o risg o danau (yn enwedig mewn ardaloedd ucheldir/rhostir). Mewn rhai achosion, gall hafau poeth fod o fantais ar gyfer plannu llysiau a chynhyrchu ffrwythau meddal, os ceir digon o ddŵr ac amodau pridd ffafriol.  Fodd bynnag,  gall hafau poeth achosi mwy o blâu a chlefydau o ganlyniad i straen a achosir ar blanhigion oherwydd diffyg dŵr.

Rydym wedi cynhyrchu cyngor i ffermwyr yn ystod tywydd sych. Mae'r ddogfen gyngor hon ar gael ar gais trwy e-bostio drought.nrw@cyfoethnaturiolcymru.gov.uk

Mae'r cyngor yn canolbwyntio ar y canlynol: 

  • Tynnu dŵr
  • Ffynonellau amgen posibl ledled Cymru
  • Amrywiadau i drwyddedau
  • Adran 57 cyfyngiadau ar ddyfrhau drwy chwistrellu
  • Rheoli tir yn gynaliadwy
  • Ffynonellau eraill o welyau anifeiliaid
  • Osgoi llygredd amaethyddol mewn tywydd poeth 

Ceir rhagor o wybodaeth ynglŷn â chyflenwadau dŵr preifat yma: https://cdn.naturalresources.wales/media/689495/private-water-supplies-040719.pdf?mode=pad&rnd=132073240680000000

Lawrlwythiadau dogfennau cysylltiedig