Cynlluniau bioddiogelwch morol i Gymru

Gall rhywogaethau estron goresgynnol (INNS) morol amharu ar ecosystemau a niweidio ein moroedd. Gallant fynd yn drech na rhywogaethau brodorol, newid cynefinoedd a lledaenu clefydau. Gall hyn arwain at golli bioamrywiaeth, difrod i bysgodfeydd a dyframaethu, ac effeithiau economaidd sylweddol.

Mae’r adnoddau isod yn cynnig arweiniad, tystiolaeth ac offer i helpu i leihau’r perygl o gyflwyno a lledaenu rhywogaethau estron goresgynnol ym moroedd Cymru.

Maent yn ddefnyddiol os ydych:

  • yn cynllunio neu’n cynnal gweithgaredd yn yr amgylchedd morol
  • yn rheoli gweithgareddau a allai effeithio ar gynefinoedd neu rywogaethau morol

Gall y canllawiau eich helpu i:

  • asesu risgiau bioddiogelwch sy’n gysylltiedig â gwahanol sectorau/gweithgareddau, INNS a safleoedd ym moroedd Cymru
  • nodi camau ymarferol a all leihau’r perygl o gyflwyno a lledaenu INNS morol, gan gynnwys camau gweithredu sector-benodol
  • dysgu am INNS morol a bioddiogelwch ym moroedd Cymru
  • llunio cynllun bioddiogelwch morol ar gyfer safle neu weithgaredd yng Nghymru
  • nodi adnoddau a chanllawiau cymeradwy ar gyfer INNS morol a bioddiogelwch ym moroedd Cymru

Am ragor o wybodaeth am fioddiogelwch morol yng Nghymru, ewch i wefan Moroedd Gwyllt Cymru.

Adnoddau bioddiogelwch

Nod y cynlluniau gweithredu isod yw eich helpu i ddeall a rheoli risgiau bioddiogelwch ym moroedd Cymru.

Maent yn cynnig cyngor ymarferol ar sail polisi a’r dystiolaeth gyfredol, ac yn cefnogi gweithredu cyson ac effeithiol ar draws amrywiaeth o sectorau a gweithgareddau.

Gall y cynlluniau helpu i:

  • leihau’r perygl o gyflwyno a lledaenu INNS morol
  • cefnogi ymarfer bioddiogelwch cyson ac effeithiol
  • gwella ymwybyddiaeth, monitro ac adrodd
  • cefnogi gweithredu cydgysylltiedig ar draws sefydliadau a sectorau

Cynlluniau Gweithredu Bioddiogelwch

Mae Cynlluniau Gweithredu Bioddiogelwch (Saesneg yn unig) yn amlinellu mesurau ymarferol i leihau’r perygl o gyflwyno neu ledaenu INNS ar lefel genedlaethol neu ar lefel safle.

Maen nhw’n gwneud y canlynol:

  • nodi’r prif risgiau bioddiogelwch ar gyfer safle neu weithgaredd
  • amlinellu camau ymarferol i reoli’r risgiau hynny
  • rhoi arweiniad ar sut i ymgymryd â chamau gweithredu bioddiogelwch
  • cefnogi gweithio cydlynol rhwng rhanddeiliaid

Mae Cynlluniau Gweithredu Bioddiogelwch wedi’u datblygu ar gyfer Ardaloedd Cadwraeth Arbennig (ACAau) morol yng Nghymru:

Mae cynlluniau bioddiogelwch morol ar gyfer Aber Afon Hafren ac Aber Afon Dyfrdwy wedi’u datblygu mewn cydweithrediad â Natural England.

Mae Cynllun Gweithredu Bioddiogelwch Morol cenedlaethol i Gymru (Saesneg yn unig) hefyd ar gael.

Cynlluniau Gweithredu Llwybrau

Mae Cynlluniau Gweithredu Llwybrau (Saesneg yn unig) yn canolbwyntio ar reoli’r prif lwybrau y mae INNS yn cael eu cyflwyno a’u lledaenu drwyddynt.

Ymysg y prif lwybrau ym moroedd Cymru mae:

Mae pob cynllun gweithredu llwybr yn cynnwys gwybodaeth am:

  • sut mae INNS yn cael eu lledaenu gan y llwybr hwnnw
  • sut gall INNS effeithio ar y gweithgareddau a’r gweithrediadau sy’n gysylltiedig â’r llwybr
  • rhywogaethau risg uchel perthnasol ar gyfer y llwybr
  • canllawiau arfer gorau i leihau’r risg

Mae Cynlluniau Gweithredu Llwybrau yn ffordd effeithiol o reoli’r risgiau a achosir gan INNS lluosog.

Cynlluniau Gweithredu Rhywogaethau

Mae Cynlluniau Gweithredu Rhywogaethau (Saesneg yn unig) yn cynnig canllawiau wedi’u targedu ar gyfer INNS morol â blaenoriaeth uchel yng Nghymru.

Maent yn cynnwys gwybodaeth am:

  • lwybrau cyflwyno a lledaenu
  • effeithiau posibl ar fioamrywiaeth a gweithgareddau
  • mesurau rheoli a argymhellir

Ymysg y rhywogaethau morol â blaenoriaeth yng Nghymru mae:

Archwilio mwy

Yn yr adran hon hefyd

Diweddarwyd ddiwethaf